Bir limestone cephenin kalitesi, geniş düz yüzeylerden çok, taşın başka bir elemanla buluştuğu noktalarda okunur: zeminle birleştiği alt şerit, pencerenin çevresi, binanın köşesi, çatıya ulaştığı üst kenar. Sıcak tonlu bu taş, söz konusu buluşma noktalarında doğru detaylandırıldığında uzun yıllar temiz ve sağlam kalır. Bu yazıda limestone cephe kaplamasının kritik noktaları, aşağıdan yukarıya doğru tek tek ele alınıyor.
Subasman, cephenin ayakları:
Binanın zeminle buluştuğu alt şerit, sıçrayan yağmur suyu, toprak nemi, kar ve darbelerle en çok karşılaşan bölümdür. Bu şeritte limestone'un altında kılcal nemi kesen bir yalıtım katmanı bulunmalı, taş zemin kotundan bir miktar yukarıda başlamalıdır. Bazı projelerde bu bölümde daha kalın plakalar ya da daha yoğun bir taş kullanılarak cephenin ayakları güçlendirilir. Kaplamanın alt kenarında bırakılan küçük bir boşluk, arkada birikebilecek suyun dışarı çıkmasına izin verir.
Pencere çevresi, en hassas nokta:
Pencere denizlikleri, cephedeki kirlenme izlerinin çoğunun başladığı yerdir. Denizlik, doğrama altına girip cephe yüzeyinin önüne taşacak kadar derin seçilmeli, uçlarında suyun yanlara dökülmesini önleyen küçük setler bulunmalıdır. Söve ve lento parçaları, doğrama ile taş arasında esnek bir derzle birleştirilmeli; bu derz hem hareketi karşılar hem de suyun içeri sızmasını engeller.
Köşeler, gözün ilk baktığı yer:
Dış köşelerde iki plakanın kesit yüzünün görünmesi, cephenin ucuz ve özensiz görünmesine yol açar. Bu nedenle köşelerde iki yüzü işlenmiş L biçimli parçalar ya da gönye kesimli birleşimler tercih edilmelidir. Gönye kesimde keskin kenarın darbelerle kırılmaması için birleşim çizgisine hafif bir pah verilebilir.
Kat hizaları ve hareket derzleri:
Çok katlı binalarda döşeme hizaları, cephe taşıyıcı sisteminin ağırlığını aktardığı noktalardır. Bu hizalarda bırakılan yatay hareket derzleri, binanın doğal hareketlerinin taşa çatlak olarak yansımasını önler. Binanın yapısal derzleri de kaplamada aynı çizgide açık bırakılmalıdır. Bu yatay ve dikey çizgiler, doğru yerleştirildiğinde cepheyi katlara ayıran zarif birer ayrıntıya da dönüşür.
Korniş ve silmeler:
Cepheden taşan kornişler, altındaki yüzeyi yağmurdan koruyan birer saçak görevi görür. Üst yüzeylerinin dışa eğimli, alt yüzlerinin oluklu olması, suyun cepheye geri dönmesini engeller. Geniş kornişlerde taşın üst yüzeyine suyun sızmasını önleyen ince bir koruyucu kapak düşünülebilir.
Parapet ve üst bitiş:
Çatı parapetinin üstü, yağmuru en doğrudan alan yataydır. Bu yüzey iki yana eğimli harpuşta parçalarıyla kapatılmalı ve harpuşta cephe yüzeyinin önüne taşmalıdır. Harpuşta derzlerinin altından suyun sızmaması için birleşim noktalarında ek önlem alınmalıdır.
Nokta nokta kontrol listesi:
- Subasmanda nem kesici katman ve yükseltilmiş başlangıç
- Derin, uçları setli denizlikler ve esnek doğrama derzi
- İki yüzü işlenmiş köşe parçaları
- Kat hizalarında hareket derzleri
- Oluklu korniş ve taşırılmış harpuşta
Limestone cephede başarı, büyük yüzeylerden çok küçük buluşma noktalarında kazanılır. Aşağıdan yukarıya her detayı ayrı ayrı düşünen bir proje, bu sıcak tonlu taşın cephede yıllar boyunca özenli ve temiz görünmesini sağlar.